Muzeum czechosłowackiej fortyfikacji z lat 1935-38 K-S 14 KrálíkyMuzeum czechosłowackiej fortyfikacji z lat 1935-38 K-S 14 Králíky


Muzeum czechosłowackiej fortyfikacji z lat 1935-38,
schron piechoty K-S 14 „U CihelnyKraliki
i lekkie obiekty nr 111 i 112


newMuzeum K-S 14 w Kralikach, otworzyło unikalną ekspozycję Straży Finansowej.

W muzeum czechosłowackich umocnień z lat 1935-38 w schronie piechoty K-S 14 „U Cihelny” w Kralikach od listopada bieżącego roku, można oglądać nową stałą
ekspozycję pod nazwą Straż Finansowa Republiki Czechosłowackiej 1918-1948.

Straż Finansowa, której priorytetowym zadaniem była już od czasów Austro-Węgier ochrona granicy państwowej, odegrała  ważną rolę także w krytycznym czasie
zagrożenia państwa w okresie przedmonachijskim, a niektórzy jej funkcjonariusze
przyłączyli się później w okresie okupacji do czechosłowackiego ruchu oporu. Sama
ekspozycja opisuje losy niektórych funkcjonariuszy tej dziś już nie istniejącej zbrojnej
formacji i jest jedyną w całej Republice Czeskiej.

Pracownicy muzealni przygotowywali ją w bunkrze we współpracy z pięcioma innymi czeskimi muzeami i partnerami ze Słowacji przez trzy lata.

Ekspozycja, która umieszczona jest w podziemnej części obiektu, dominują tu tablice z 31 nazwiskami zabitych funkcjonariuszy Służby Finansowej, albo tych którzy zginęli w bojach z „henleinovcami „ w roku 1938. Autorem tablic, które ozdobione są
plastyką czechosłowackiego lwa, jest brneński rzeźbiarz Ondrej Stocek. Zwiedzający ekspozycję mają możliwość zapoznania się z historią przemytu w rejonie Kralik
i z działalnością Straży Finansowej w obszarze naszego dawnego pogranicza. Można
tu zobaczyć interesujące eksponaty, n.p. mundur i uzbrojenie funkcjonariuszy Straży Finansowej łącznie z technicznym wyposażeniem, które im ułatwiało wykonywanie służby. Do interesujących pokazanych tu przedmiotów należą przemycane w tamtym okresie takie towary jak: zaopatrzone w znaki skarbowe papierosy i tytoń z II wojny światowej, oryginalna sacharyna i przemytnicze obuwie. Muzeum K-S 14 „U Cihelny” należy do znaczących fortecznych muzeów kraju pardubickiego i zajmuje
się historią  obrony czechosłowackiego państwa i historią jego służb bezpieczeństwa.

Drukarska informacja dla dziennikarzy do ściągania w formacie .doc (81 k B)

Oficjalny plakat do ściągnięcia w formacie .pdf (535 kB ).

Informacja



STRAŻ FINANSOWA REPUBLIKI CZECHOSŁOWACKIEJ
1918–1948

tekst dla przewodnika

Ochrona granicy państwowej Czechosłowacji tworzyła się po pierwszej wojnie światowej na podstawie pryncypialnych zasad demokratycznego państwa. Główną komórką - państwowym organem przeznaczonym do zabezpieczenia i ochrony granicy państwa - była STRAŻ FINANSOWA (FS).

Jej wysiłki skierowane były przede wszystkim na ochronę ekonomicznych interesów państwa co wynikało także z przesłania jej poprzedniczek; straż finansowa powstała już dawno przed rokiem 1918, a dokładnie 22 grudnia 1842 roku decyzją cesarza Ferdynanda I.

Decydującym dokumentem dla służby pogranicznej SF było prawo celne nr 114/1927 Zb.przep., które nakazywało SF strzec granicy państwowej i nadzorować ruch graniczny osób i towarów. W specjalny sposób w przepisach określono prawa i powinności współpracy SF w przypadku potrzeby przy wojskowej ochronie granicy państwowej.

Życie i służba funkcjonarisza SF były bardzo trudne i wymagające,a nie każdy obywatel mógł zostać funkcjonariuszem-warunki zdrowotne, fizyczne, patriotyczne, niekaralność i inne wymagania,które musiał spełnić i poprzeć je przysięgą,np; nie mógł się ożenić bez zezwolenia. Już samo wykonywanie służby było wymagające. W zimie i w lecie w umundurowaniu, w trudnym, a często bardzo trudnym terenie, w dzień i w nocy, bez świąt zakwaterowani w koszarach, (dla przykładu gwarantowano ośmiodniowy urlop w ciągu roku) itd.

Pogarszająca się sytuacja międzynarodowa,głównie w sąsiednich Niemczech,zmusiły władze do podjęcia działań i dlatego wydały one swoje zarządzenie nr 270/1936 Zb.przep., z dnia 23 pażdziernika 1936 roku o utworzeniu Straży Obrony Państwa (SOP). Chodziło przede wszystkim o natychmiastowe zapewnienie podstawowej obrony granicy państwowej i ułatwieniach wejściu wojska. SOP tworzyli funkcjonariusze straży finansowej, żandarmerii, policji państwowej i posiłki wojskowe. Znaczenie jednostek SOP dawało przede wszystkim możliwość natychmiastowego rozlokowania tj. obsadzenia granicy.

Gdy w piątek dnia 30 września 1938 roku władze Czechosłowacji zgodziły się na tzw. dyktat monachijski,naród był w szoku. Funkcjonariusze SF wspólnie z żandarmami i policjantami,pozostali na swoich stanowiskach aż do gorzkiego końca republiki. Ponad czterystu z nich oddało swoje życie przy obronie republiki, a ta oto ekspozycja i wspólna tablica pamiątkowa,przedstawia i przypomina tych którzy padli w bojach.

W dniu 1 stycznia 1949 roku doszło do likwidacji SF i do jej połączenia z SBN (Służbą Bezpieczeństwa Narodowego).


Informacje do ekspozycji:

http://www.spolokcolnikv.estranky.sk/clanky/z-historie/stala-expozicia-financna-straz-rcs-1918-1948

http://www.kcmichalovce.estranky.sk/clanky/nezaradene/nezabudame

http://www.kcmichalovce.estranky.sk/fotoalbum/nezarazene/expozicia-financnej-straze-

http://www.financnistraz.estranky.cz


Historia obiektu K-S 14 „U Cihelny”

Po zaprojektowaniu i wytyczeniu (1935), obiekt został zbudowany w jesieni 1936 r. ,a do jesieni 1938 wyposażony i uzbrojony, a także obsadzony załogą. Przy wymuszonej ewakuacji i opuszczeniu umocnień przez armię czechosłowacką, zastrzelił się tutaj w nocy 3 października 1938 roku plutonowy Arnošt HRAD, członek załogi bunkra, który odmówił opuszczenia obiektu. Na początku października 1938 roku w związku z opuszczeniem pogranicza w wyniku Układu Monachijskiego, obiekt został sprzątnięty i opuszczony. W roku 1940 schron został przez wojsko niemieckie w pełni wyposażony, ponownie uzbrojony i następnie poddany drobiazgowemu wyposażeniu wewnętrznemu, uzbrojony i próbnie ostrzelany. Próby te spowodowały częściowe jego uszkodzenie.

W pierwszej połowie lat 50-tych minionego wieku dewastowany był przez zbieraczy złomu, którzy wyrwali oba dzwony pancerne. W latach 60-tych i 70-tych, schron nadal podupadał. W końcu lat 70-tych został przekazany ministerstwu spraw wewnętrznych CSSR i częściowo przebudowany. W początku lat 80-tych i 90-tych prowadzone tu były pierwsze nieudane próby jego udostępnienia do zwiedzania.

W październiku 1994 roku została na obiekcie odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona Arnoštovi HRAD. Cztery lata póżniej zostały rozpoczęte prace rekonstrukcyjne pozwalające na udostępnienie obiektu, powstała tradycja imprez wspomnieniowych z pokazami bojowymi.

W roku 2002 w obiekcie zostały utworzone przez stowarzyszenie obywatelskie VHK ERIKA Brno – Muzeum Umocnień Czechosłowackich z lat 1935-38 z licznymi ekspozycjami, albumem Straży Obrony Państwa i plutonowego Arnošta Hrada. Obiekt jest własnością miasta Kraliki od 2006 roku.

Ekspozycje i wnętrze

W obiekcie umieszczona jest stała ekspozycja o rozwoju czechosłowackich umocnień w okresie 1935-38, historii czechosłowackiej armii do 1938 roku i Straży Finansowej. Specjalna część poświęcona jest powstaniu republiki w roku 1918, historii czechosłowackiej Legii i początkom lecznictwa wojennego.

Przy wejściu umieszczona jest tablica pamiątkowa poświęcona plutonowemu Arnoštovi HRAD, który przez tragiczne wydarzenia z 1938 roku stał się centralną postacią  tego miejsca. Ekspozycja w podziemiach obiektu, przypomina jego losy za pierwszej republiki
i jego służbę w wojsku. Częścią wystawy jest postać A. Hrada, której autorem jest rzeźbiarz O. Stoček. W podziemiach odbywają się tematyczna wystawy dokumentujące ważne wydarzenia w dziejach państwa i mikroregionu Kralik.

Po przeprowadzeniu prac konserwatorskich i napraw metalowych i betonowych części i zlikwidowaniu uszkodzeń spowodowanych na obiekcie w czasie II wojny światowej i po niej, zostały z pierwotnych pomieszczeń przystosowane pomieszczenia z całodobowym ich udostępnieniem i wyposażeniem jak np.: szatnia, ubikacja podoficerów, ubikacja dowódcy, pomieszczenie telefonistów i inne. Bardzo cenne jest pomieszczenie fortecznego minomiotu. Unikalne jest również dostosowanie pancerzowej oponki strzelnicy 4cm. Przeciwpancernego działa wz.36. W pobliżu obiektu odnowiony jest system okopów.

Techniczne i taktyczne parametry

Schron piechoty K-S 14 „U Cihelny” jest dwustronnym, dwuskrzydłowym obiektem wybetonowanym w dniach 29 września do 8 października 1936 roku. Na jego budowę zużyto 2110 m 3 betonu. Uzbrojenie obiektu tworzyły dwa działa przeciwpancerne sprzężone z ciężkim karabinem maszynowym ustawionym od czoła, 9cm. Minomiot i pięć lekkich karabinów maszynowych. Na obiekcie osadzone zostały dwa pancerne dzwony piechotne, Które wyprodukowała pilzneńska Škodovka.

Zwiedzanie

Krótka trasa - zwiedzanie schronu piechoty K-S 14 „U Cihelny”, z  przewodnikiem trwa około 40 minut.

Długa trasa - zwiedzanie schronu piechoty K-S 14 „U Cihelny” połączone ze zwiedzaniem lekkich obiektów nr 111 i 112. Czas trwania zwiedzania wynosi około 60 minut.

Czas otwarcia

Muzeum czechosłowackich umocnień można zwiedzać w czasie weekendów i dni świąt państwowych od godz. 9.00 do godz. 18.00, a w lipcu i sierpniu każdego dnia w tym samym czasie. Oprócz tego czasu otwarcia, większe grupy i wycieczki mogą schron zwiedzać w innych godzinach po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym. W górnym piętrze obiektu wstęp nie jest zabezpieczony barierą.

Trasy podejścia do obiektu

Obiekt schronu piechoty K-S 14 „U Cihelny” usytuowany jest na północ od miasta Kraliky Przed miejscowością Prostředni Lipka. Do obiektu można podróżować pociągiem, a więc do stacji Prostředni Lipka (trasa Dolni Lipka – Hanuśovice), stąd 300 metrów pieszo drogą pod łagodną górkę w kierunku do Kralik, albo pieszo drogą z Kralik w kierunku Prostředni Lipki, gdzie po około 1250 m. chodu należy skręcić za kompleksem Muzeum Wojskowego (na wierzchołku góry) w lewo do obiektu K-S 14. Trasa jest oznaczona od Wielkiego Rynku w Kralikach międzynarodowym czerwonym znakiem turystycznym E 3. Samochodem można dojechać trasą dojazdową z Kralik. Parkowanie samochodów i autobusów możliwe jest bezpośrednio przy obiekcie.

         
Interiors Interiors Interiors Interiors Interiors

Kontakty

Muzeum czechosłowackich umocnień z lat 1935-38
Schron piechoty K-S 14 „U Cihelny” Kraliky
+420 737 928 569 
e-mail: rollo@centrum.cz
ks14muzeum@seznam.cz
ČSOB, a. s. číslo účtu: 229619776/0300
Strony internetowe: www.militaryclub.info/cihelna
Tłumaczenie na j. polski mgr Jan Łąk.

Adres do korespondencji:
Muzeum K-S 14 „ U Cihelny „
Velke Namesti nr 354, 561 69 Kraliky

Zarząd muzeum:
Stowarzyszenie Obywatelskie - organizacja pożytku publicznego
Wojskowo- historyczny klub ERIKA Brno, Sekcja K-S 14 Kraliky
Vinićni 136, 615 00 Brno, nr statystycz. 64329607
Projekt powstał przy wsparciu.

Więcej informacji o regionie.


Historical Photo Entrance Entrance Infantry Blosk Interior
Rok 1935 żołnierz żołnierz Muzeum Wnętrze
         
Interior Interior Pillbox No 11 Pillbox No 112 Interior
Wnętrze Wnętrze Pillbox No 111 Pillbox No 112 Wnętrze
         

Linki

Regional Muzeum Vysoké Mýto - http://www.muzeum.myto.cz

Military Museum Králíky - www.armyfort.com

Czechoslovakian Fortification - www.opevneni.cz

Czechoslovakian Fortification - www.bunkry.cz

Králíky Region - www.kraliky.cz

History of the Czech Army - http://vojenstvi.kvalitne.cz

Michal Lollok´s Homepage - http://michalus.zde.cz

 
Plan Plan Plan


Jazykové verze Česká verze stránek English Version Deutsch Wersja polska

Kdo byl Arnošt Hrad?